آخرین خبرها
خانه / معرفی / مقدمه

مقدمه

ترسیب کربن به معنای رسوب دادن کربن موجود در هوا در نسوج گیاهی و خاک با استفاده از عملیات بیولوژیک می باشد. این واژه در ادبیات بین المللی تحت عنوان Carbon Sequestration   نامگذاری شده است. به دنبال افزایش حجم گازهای گلخانه ای موجود در هوا (که عمدتا شامل دی اکسید کربن و متان می باشد) و در نتیجه، افزایش دمای هوا، ذوب شدن یخچال های قطبی و تغییرات اقلیمی، سازمان ملل متحد تصمیم گرفت راهکارهایی را برای کاهش و یا کنترل دی اکسید کربن بیابد و اقدامات عملی را در این زمینه انجام دهد. به همین دلیل سرفصل همکاری با کشورهای مختلف با تعریف “Carbon Sequestration Project  گشوده شد. بایستی اشاره نمود که سازمان ملل متحد در سرفصل های دیگری شامل اکوسیستم های آبی، تخریب سرزمین، آلودگی آب، آلودگی هوا، تنوع زیستی و حفاظت گاه های محلی نیز با کشورهای مختلف همکاری می نماید.

سابقه اجرای این طرح در کشور عزیزمان به ۱۱ سال پیش بر می گردد. همزمان با وقوع جنگ در کشور افغانستان (در چند دهه قبل) تعداد زیادی از افاغنه به سمت مرزهای شرقی حرکت و در دشت غیناب سربیشه ساکن شدند. تخریب گسترده مراتع جهت تامین سوخت ، گرمایش و چرای دام از تبعات منفی مهاجرین بود که سیستم معیشتی ساکنین بومی منطقه را مختل نمود ( معیشت اهالی وابسته دامداری و مرتعداری بوده است). به همین جهت با همکاری سازمان ملل متحد برنامه ای جهت احیاء مراتع تخریب یافته اجرا شد لیکن به دلیل از بین رفتن سیستم معیشتی و ساختار اقتصادی سابق، این امر مفید فایده واقع نشد. با برگزاری جلسات متعدد و بررسی های کارشناسی توسط کارشناسان سازمان ملل متحد و سازمان جنگلها، مراتع و آبخیزداری کشور ، بحث تغییر معیشت ساکنین مطرح  و به مرحله اجرا درآمد.

با عنایت به تجربیات حاصله طی دهسال گذشته، سازمان ملل متحد و سازمان جنگلها، مراتع و آبخیزداری کشور تصمیم گرفتند تا طرح ترسیب کربن را در قالب طرح ” توسعه روستایی و مدیریت مشارکتی منابع طبیعی” و با در نظر گرفتن سایر پارامترهای مطرح و تاثیر گذار در مباحث توسعه منطقه ای به مرحله اجرا و به سایر استانها نیز تعمیم داده شود که در این راستا از الگوی توسعه پایدار (۵ سرمایه ای)  که در سایر کشورهای جهان نیز اجرا شده است، استفاده می شود.

در حال حاضر این طرح در ۱۸ استان کشور (از جمله در استان یزد با درخواست استاندار محترم و تایید ریاست محترم سازمان جنگلها، مراتع و آبخیزداری کشور) و در شرایط اقلیمی ، اقتصادی و اجتماعی گوناگون در حال اجرا و پایش و ارزیابی می باشد و امید است به عنوان یک الگوی توسعه ای موفق برای تمام مناطق کشور استفاده شود ؛ هر چند که بر اساس هماهنگی های انجام شده، این در طرح در هیئت دولت و کمیسیون کشاورزی مجلس ارائه تا ملزومات قانونی برای اجرای آن فراهم گردد.

بایستی اشاره نمود که بر اساس رویکرد جدید و خواسته سازمان ملل،  هدف نهایی طرح، تهیه برنامه توسعه منطقه ای می باشد ؛ برنامه ای که توسط مردم تهیه، اجرا و ارزیابی می گردد و نهادهای حاکمیتی نظارت عالیه بر آن خواهند داشت.

مشارکت دفتر برنامه عمران ملل متحد در این طرح شامل موارد ذیل می باشد:

–         فراهم نمودن حمایت های فنی از طریق جذب و معرفی مشاوران بین المللی در موضوعاتی که مورد درخواست سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیزداری کشور باشد.

–         انتقال تجارب موفق و رویکردهای خلاقانه و جدید بین المللی.

–         حمایت از سازمان جنگل ها، مراتع و آبخیزداری به منظور ارتقای مشارکت آن سازمان در توسعه اقتصادی- اجتماعی کشور (به میزانی فراتر از شرح وظایف سازمانی مربوطه).